Wie zijn schuld is het vs. wat gaat hier mis?

Wanneer heb jij voor het laatst iemand de schuld gegeven van het maken van een fout? Dat voelde misschien heel eventjes lekker, maar eigenlijk is het kansloos. Dat vond burgemeester Sjors Fröhlich ook. Hij wees niet met een zuur vingertje na die ene fout, maar suggereerde gewoon een lekkere traktatie. En ik ben het met hem eens: foutje-bedankt wordt #fout=taart. Dat lijkt mij de weg vooruit de aankomende maanden.

Nu ben ik net wat kilootjes kwijtgeraakt, dus begrijp me niet verkeerd: ik zit eigenlijk helemaal niet te wachten op slagroomtaart of appelgebak. Maarja, dat fout=taart-principe is wel een mooie uitvinding van de burgemeester van Vijfheerenlanden.

Zijn gemeente maakt al sinds 2019 deel uit van de provincie Utrecht, maar dat was de RDW (de club van onder andere de rijbewijzen) eventjes vergeten. Vijfheerenlanden was op het provinciekaartje afgedrukt binnen de grenzen van Zuid-Holland. Niet voor de eerste keer trouwens. En daar hoort de gemeente helemaal niet meer thuis.

Op twitter schreef Fröhlich er met een vette knipoog over:

“Geachte RDW en minister @Min_IenW, We gaan er in @5heerenlanden vanuit dat deze omissie zsm wordt hersteld. Vijfheerenlanden hoort op de kaart, al sinds 2019 en dus ook op het rijbewijs. Voor de immateriële schade tot nu toe volstaat een taart. Onder het motto: foute kaart = verse taart”

Dat vond ik hartstikke mooi van die burgemeester. Want laten we eerlijk zijn: niemand, nouja bijna niemand, heeft de intentie om bewust iets te doen dat hopeloos de mist in moet gaan. En toch maken we fouten. Elke dag. Ik voorop!

Tsja, en hoe je daar dan vervolgens mee omgaat, heeft natuurlijk met de aard van de fout te maken, maar zeker ook met leiderschap. In mijn ogen tillen we veel te zwaar aan de schuldvraag in plaats van dat we onze energie besteden aan een gezamenlijke oplossing en ervan leren wat er is misgegaan.

En er worden wat fouten gemaakt hoor. Kapitale blunders en kleine schoonheidsfoutjes kriskras door elkaar. Op taalvoutjes.nl kun je soms je lachen niet inhouden. Het zijn veelal onschuldige fouten op aanplakbiljetten of blunders van een supermarkt bij het aanprijzen van “geglazuurde dontus” of “appelkeekjes”. Die fouten vind ik stiekem geweldig, die maken het leven zonnig. En ach … daar wordt vaak niemand door benadeeld, dus in dergelijke gevallen hoeft het baksel wat mij betreft niet direct in de oven. Laten we niet direct overdrijven met elkaar.

Aan de andere kant van het fouten-spectrum volstaat een fout=taart natuurlijk ook niet. Daar waar de macro-economische, politieke of humanitaire schade onherstelbaar groot is, daar worden mensen ter verantwoording geroepen en is de chocolade en marsepein ver te zoeken om het leed te verzachten.

Een paar van die grote blunders?

Wat dacht je van in 1867: Rusland verkocht Alaska aan de Verenigde Staten voor slechts 7,2 miljoen dollar (ongeveer 2 cent per hectare), omdat ze dachten dat het een waardeloos, bevroren gebied was. Kort daarna werd er goud en olie gevonden. Om maar eens iets te noemen.

En zo is de lijst groteske blunders van mondiale omvang eindeloos. In 1962 wees een manager van Decca Records The Beatles af omdat hij dacht dat “gitaargroepen op hun retour waren”. Poeffffffffff. Het bleek een van de grootste commerciële blunders in de muziekgeschiedenis.

Coca-Cola dacht in de jaren tachtig Pepsi de pas af te snijden met een nieuw merk New Coke. Na 79 dagen en honderdduizenden woedende reacties later besloot de directie de beslissing terug te draaien. Ze waren even vergeten dat niet alleen data en smaak gelden, maar ook een stuk emotie. Het grapje kostte 34 miljoen dollar aan marketing.

En dan nog eentje, omdat ik ‘em persoonlijk zo mooi vind: Michael Jordan wilde aan het begin van zijn carrière alleen door Adidas-sportschoenen gesponsord worden. Adidas wilde voor hem geen uitzondering in het contract maken (“Hij was nog maar een rookie”) en dus ging Jordan met tegenzin naar Nike. 41 jaar later domineert Nike Air Jordan nog altijd de wereld van sneakers en verkoopt doorgaans 70 miljoen paar van die specifieke sportschoenen per jaar.

Nee, met een taart kom je er niet altijd mee weg. Zal ook Sjors Fröhlich beamen. Maar in heel veel gevallen juist wel. Laten we eens door die bril op kantoor of in de vastgoedsector naar elkaar kijken.

Op funda.nl zie je regelmatig fouten voorbij komen. Bijvoorbeeld, daar waar een lichte, ruime woning wordt afgebeeld op een donkere foto of een woning met een zogenaamd wijds uitzicht uitkijkt op betonnen wand. #fout=taart zou ik vanaf nu willen roepen.

Een andere, overduidelijke in onze sector? ‘Het fietspad naar nergens’ (project De Nieuwe Defensie), waar geheel volgens de inrichtingsplannen een fietspad werd aangelegd. Echter, deze leidde tot een stenen muur. Pijnlijk (en stiekem heel grappig): fout=taart, zonder enige twijfel.

Een boze interne e-mail per ongeluk verzonden naar die bewuste leverancier? Grote jongen zijn: fout=taart. Een misrekening bij een project, met gevolgen voor de winstgevendheid? Auw, doet echt pijn, maar fout=taart. En natuurlijk een goed gesprek met elkaar, kijken wat er is misgegaan én ervan leren.

Fouten maken we immers iedere dag. Ik de grootste en zwaarste van heel JAJO, simpelweg omdat ik die verantwoordelijkheid draag als CEO. Gaan we dan met modder gooien naar elkaar? Omdat een schuldige aanwijzen ons vrijwaart van juridische gevolgen of kosten? Of leren we ervan en lossen we het netjes op met elkaar? Sturen we een taart en kijken we vooruit, hoe we de samenwerking kunnen verbeteren?

Moraal van het verhaal: we moeten fouten durven blijven maken, is mijn mening. Het doorschuiven van de hete aardappel is niet de oplossing. De angstcultuur moet zover mogelijk buiten de deur worden gehouden. Alleen zo kunnen we tot creatieve, spontane, innovatieve oplossingen komen. En als het onderweg een keer mis gaat … ach jullie begrijpen me wel … dan prikken we samen een vorkje op een wit schoteltje met een klein beetje slagroom!