Toekomstmuziek

Spreken voor de jongste vastgoedgeneratie is voor mij een grote eer. Maar wat vertel je een groep aanstormend talent (in een moderne setting) nou wel en wat niet? Ik besloot vooral om niet de Popiejopie uit te hangen en voelde me voor even een Boomer.

Zo’n 28.500 vacatures zijn vacant in de bouwsector en richting 2030 (met de woningbouw- en verduurzamingsopgave in het achterhoofd) groeit het tekort snel naar de 80.000. Met AI, slimmere processen en robotisering proberen we de bouw te versnellen en de ontbrekende arbeidskrachten te compenseren, maar at the end (los van alle digitalisering) hebben we gewoon nieuwe mensen op en rond de bouwplaats nodig. Daar kan geen innovatie tegen op.

En in dat kader is september een belangrijke maand. Zo vlak na de bouwvak starten jongeren massaal bij vastgoedbedrijven met leer-werk-stages of hun eerste baan. Om de groep starters een laatste zetje te geven, werd ik onlangs door John Schreuter van de Provada-organisatie zelf uitgenodigd in een promo-panel.

Ik was onder de indruk van de diversiteit van de meer dan 450 studenten en young professionals in de zaal die mij aanstaarden als panellid op een stoeltje. En om eerlijk te zijn, voelde ik mij plots ook oud geworden. Zij met vlotte gel-koppies en hippe kleding. En ik? Tsja, ik besefte me ineens dat ik geen vijfentwintig meer ben en in de ogen van die jongeren waarschijnlijk een echte Boomer.

Naast me (op de panel-stoeltjes) zaten een aantal andere branchegenoten. Niet de minsten! Charlotte de Mos van Savills, Jeroen Lokerse van Colliers en Siobhan Burger van VORM. Zij waren ook gevraagd om wat ervaringen te delen in de RAI. En het liefste een beetje positief en in de belevingswereld van deze jonge studenten. Maar wat ga je dan zeggen?

De ene getapte zin na de andere werd het publiek in gevuurd. Wim van der Post (Rijksvastgoedbedrijf) fungeerde als moderator en keek me vragend aan. Nu was ik dus aan de beurt. Ik keek de zaal nog eens in en mijn gedachten dwaalden af naar vroeger.

Ik herinnerde me dat ik daar ooit zelf als jonkie in het publiek stond, luisterend naar rondetafelgesprekken van gearriveerde ondernemers, visionairs en Bekende Vastgoed-Nederlanders (BVN). De tijd is ontzettend snel gegaan, realiseerde ik me tussen de vraag van de moderator en mijn antwoord door. Net zoals mijn carrière in de afgelopen twintig jaar.

Geïnspireerd door die BVN’ers die twintig jaar geleden een belangrijke stem in de sector hadden, werd mijn ambitie snel geschaafd: ik wilde zo snel mogelijk directeur worden, dat was mijn doel. Ik weet nog dat het in de eerste tien jaar van mijn loopbaan vooral ging over grote herontwikkelingen, de opkomst van omvangrijke winkelcentra, megaprojecten op de Zuidas en Vinex-wijken.

En toen kwam de omslag in de sector. De kredietcrisis zorgde voor risicobeheersing en leegstandbestrijding. En daarna veranderde de scope van traditioneel bouwen voor de eeuwigheid in flexibiliteit en functie-onafhankelijk bouwen. Met duurzaamheid gekoppeld aan de energietransitie en explosief stijgende huizenprijzen.

De afgelopen jaren stond voor de sector natuurlijk in het teken van een sterk veranderd investeringsklimaat door stijgende rentes en strengere regulering van onder andere de huurmarkt. De vastgelopen woningmarkt, de schreeuw om circulariteit en acute netcongestie werden nog verder bemoeilijkt door ingrijpende geopolitiek. Het zorgt ervoor dat we meer dan ooit als sector (marktpartijen en de overheid) moeten samenwerken.

Al die gedachtes van twintig jaar vastgoed dansten door mijn hoofd. En toen de moderator een tweede keer vragend naar mij keek, stak ik van wal. Ik had geen perfecte zinnen ingestudeerd en besloot vooral om niet om de hete brei heen te draaien. Gericht op de kansen die er liggen voor aanstormende talenten die zelf barstensvol ambitie zitten.
Ik hield hen (de nieuwe generatie) een spiegel voor. Dat ze te maken krijgen met enorme verantwoordelijkheden en grote uitdagingen en paradigma’s. Dat maatschappelijke impact en investeren in duurzame, circulaire oplossingen belangrijk is, maar dat er ook rendement gemaakt moet worden om een bedrijf te kunnen blijven runnen.

En in al die complexiteit die de wereld nu rijk is, zullen succesvolle projecten vallen of staan met publiek-private samenwerking. Want de bouw is niet alleen inhoudelijk ingewikkeld geworden, maar ook procesmatig: vergunningen, certificeringen, regelgeving, duurzaamheidseisen en uiteenlopende belangen grijpen voortdurend in elkaar. Juist daarom is het zo belangrijk dat de nieuwe generatie die cocktail van belangen, stakeholders en dynamiek leert begrijpen én leert terugbrengen tot de praktische essentie van de zaak. Niet door de complexiteit te ontkennen, maar door er met gezond pragmatisme doorheen te bewegen. En ja, misschien kan AI daar straks ook bij helpen: door sneller overzicht te creëren, verbanden te leggen en ruimte te maken voor betere keuzes. Dan kunnen publieke belangen, marktbelangen en maatschappelijke opgaven met elkaar verbonden worden. Daar ligt in mijn ogen de sleutel om de vastgelopen bouw weer vlot te trekken.

Ik vond het mooi om te zien dat de visie van JAJO bij veel studenten aansloot. Dat werd na afloop bevestigd toen een groepje zich om mij heen nestelde. De jongvolwassenen stelden tal van vragen en het viel me op dat er een groot stuk realisme is bij de jongeren.

Ze zitten niet te wachten op mooie verhalen, maar waren vooral geïnteresseerd in het echte (ingewikkelde) verhaal. Dat stemde mij hoopvol. Zeker toen er een aantal enthousiast vroeg om een intakegesprek, om te verkennen of zij na de zomer bij JAJO aan de slag kunnen gaan.

Dat gaf mij een goed gevoel. Wetende dat ik nu afsluit (en afkoppel) voor een zomer-break en na de vakantie met jullie (en hopelijk een aantal nieuwe collega’s) een uitdagende toekomst tegemoet ga. Fijne vakantie en tot in september!